NU POSTU ALLA NINNA
di Antonio Cima

 
U sidic'i dicembre i d'ogni annu
cumincie la novena du Natalu;
un sacciu quant'aspettunu sa ninna
e tantu pu si jungiunu allu cantu.

I juornu su i cchiù curt'i tuttu l'annu
e tiempu ci nni vò ppe la prim'arba(1),
m'a feda 'mmutte puru dintr'u scuru
cchiù scuru da cchiù scura menzannotta.

Iju mo vi cuntu a storia cumu vene
faciennu esempiu i d'una da Chiazzetta,
ma tutti l'atri fanu a stessa cosa.

Prim'i descì da casa s'assincera
ch'a cummarella puru s'è d'azata
chiamannu da finestra da cucina
du vitru ca si reje ccu sparatrappu
spaccatu da sgrissura(2) i menz'agustu;
"cumma' si pronta? aspiettu alla Chianura!"
Pu scinne la cummara e fanu u strittu
e appena dintr'a gghisia i San Biagiu
ognuna s'acquartara(3) allu sedilu
ca miegli'a conza ppe si stari avanti
e s'attaccari all'organu e alla grutta.

U prievitu cumincie l'orazioni,
rusariu paternustru e avemmarie,
ma a capa e ll'uocchi ppè tutt'a navata
smicciannu china meglia è sistemata
e avantu ad illa u postu po pigliuari.

quannu da missa a fina s'avvicine,
cchiù o menu doppu l'ostia consacrata,
e u prievitu rassette lli strumenti,
cumincie nu rumuru 'mmienz'i seggi
i sdrugliuli ognuna si ricoglie
si stringe lli buttuni du cappottu
o u sciallu s'arravoglie supr'i spalli
senza perdiri i vista i pretennenti
cumincie a si girari vers'u centru
nu piudu avanti e l'atru u raghe apprissu.

Appena a missa chjude l'orazioni,
cumu jumenti senza vrigli e patrunu,
si jettunu a scappari versa a grutta
rischiannu i spurbariari a panichella
e stennicchiari tutti i pecurari
s'acchiappunu a nu chjuvu du prisebbiu
e i lla unn'i caccie manc'u terrimotu.

A scena ca si vide a vistu Dante,
quannu descrive dintr'u primo cantu,
du 'mpiernu u viersu ch'è llu vintidua:
e come quei che con lena affannata,
uscito fuor del pelago a la riva,

..
lassam'u gran poeta e ripigliamu
a scriviri si cosi c'un su nenti
ca forsi puru u gnostru ci sprecamu;
jamu a sentiri u cantu e li strofetti
ch'i tantu tijempu vanu senza affannu
ed ogni vota a lacrima cci caccie
a china un cante e sente sul'u coru.

Cumincie lu maestru alla tastiera
sbalanche l'uocchi e rape tutt'a vucca
e a prima strofa gira la navata:
E' la notte di Nata....a.a.a.a.a.a.le..
a prima parta a cante llu maestru
e l'atra parta u coru si ricoglie.

Si po sciullar'u munnu i cca un'si move
nessunu ppe lli prossimi minuti
ca quasu uottu avastunu alla fina;
si trentaquattru strofi s'anu 'ntunari
e ognuna fa aggrizzari i carni a tutti;
a manu a manu a vucia si quadije
e china cante pare sulu unu.

Finitu u cantu ognunu piglie via
si jette dintra i cosi da jurnata
ma un vide l'ura ca fa priestu notta
e natra ninna ppe la matinata.

Di novi jurni tirunu u carriettu
ch'unn'è pisantu e pare illu ca mmutte,
u vintiquattru notta si finisce
e tutti quanti sentunu a mancanza
di matinati senza a ninna nonna.

Natr'annu mo cci vò ppe si truvari
e a lista unn'è la stessa i l'annu prima;
ancuna vecchja forsu si nne juta
e ancuna nova forsu s'è mmarcata.

U sidic'i dicembre arrive tornu
ma cca finisciu e vua allu primu rigu
turnati si vuliti nu ripassu
i cumu i mantijuoti vuonu a ninna.
 

NOTE esplicative su alcuni termini
1) prim'arba - in gergo marinaro indica l'aurora (prime luci del giorno che precedono l'alba)
2) sgrissura - maestrale che soffia dal mare in misura accentuata poi calmato e appiattito in serata dal grecale
3) acquartara - da acquartierarsi, ovvero trovare alloggio in un quartiere (qui sta per "prendere posto")